Meslek içi eğitim

Institut für Sprache, Bildung und Kultur'daki DaZ/DaF eğitimi, Almancayı ikinci veya yabancı dil olarak öğreten uzmanlara yöneliktir. Aşağıdaki programlar bu odağı tek tek çalışma alanları için derinleştirir.

DaF/DaZ öğretmenlerinin, diğer eğitmenlerle fikir alışverişinde bulunabilecekleri, yeni yöntem ve didaktik yaklaşımları öğrenip deneyebilecekleri alanlara ihtiyacı vardır. Bu eğitim, dil eğitmenlerine alandaki güncel gelişmelere ilişkin bilgi edinme fırsatı sunar. Şu konular ayrıntılı olarak ele alınır:

• Medya kullanımı
• Çeşitlilik ve toplumsal cinsiyet konularıyla çalışma
• Yöntem ve didaktik kuramlarının uygulamaya aktarılması
• Bireysel çalışma materyallerinin geliştirilmesine yönelik girdi
• Katılımcılarla kültürlerarası iletişim
• Kültürlerarası çatışma yönetimi
• Köken ülkesinde zorluklar yaşamış, farklı etnik kökenlerden katılımcılarla çatışma yönetimi

İkinci dil olarak Almanca, öğretmen yetiştirme programlarında eskiden sabit bir bileşen olarak yer almıyordu. 2011/2012 kış döneminde yürürlüğe giren LABG 2009 ile bu durum gecikmiş bir dönüşüm yaşadı: öğretmen adayları artık öğrenimleri sırasında ikinci dil olarak Almanca alanında ilk – henüz yeterli olmayan – kuramsal eğitimi almaktadır. Bir süredir öğretmen yetiştirmenin ikinci aşamasında da dile duyarlı öğretim yapılmasına dikkat edilmektedir.

Ancak hâlihazırda ders veren öğretmenlerin de bilimsel temelli, profesyonel desteğe ihtiyacı vardır. Bu nedenle her okul türünden öğretmenlere yönelik ikinci dil olarak Almanca eğitimi sunuyoruz. Bu eğitim, üniversite dışında ek bir sütun oluşturur; çünkü bu alandaki ihtiyaç hâlâ karşılanmış değildir.

• DaZ ve çok dilliliğin temelleri
• Okuma yazma öğretimi
• Sözcük dağarcığının geliştirilmesi
• İşlevsel dil bilgisi
• Öğrenciler için yazma atölyesi
• Öğrencilerin kültürlerarası yaşam dünyalarının dikkate alınması
• Dilsel ve alana ilişkin öğrenme

Çeşitlilik ve göçün getirdiği kurumsal dönüşüm karşısında pedagogların ve eğitimcilerin görevleri giderek değişmektedir. Kreşler gelecekte ikinci dili Almanca olan çocuklara yanıt verebilmelidir ki bu çocuklar okula başarılı bir başlangıç yapabilsin. Okul öncesi didaktiğin öğrenme ihtiyaçlarına uyarlanması gerekir. Bu eğitimde şu konular önem taşır:

Bu program, uluslararası sınıflarda, oryantasyon sınıflarında veya küçük gruplarda ikinci dili Almanca olan öğrencileri destekleyen, okullarda görev yapan pedagojik personele ve sosyal hizmet uzmanlarına yöneliktir.

Eğitim, ikinci dil olarak Almanca alanında yöntemsel ve didaktik yetkinlikler kazandırır. Katılımcıların, ikinci dil olarak Almancanın nitelikli biçimde desteklenmesini ve öğretilmesini sağlayabilecek duruma gelmeleri hedeflenir. Öncelikli konular şunlardır:

• İkinci dil edinim kuramları
• Dil tanılaması
• Bireysel dil destek planlarının hazırlanması
• İkinci dil olarak Almancanın yöntem ve didaktiği
• DaZ temelleri
• İkinci dili Almanca olan öğrencilerin dil öğrenme güçlükleri
• Kültürlerarası veli çalışması
• Velilerle iletişim
• Heterojenlikle çalışma

Farklı diller için alan didaktiği: yabancı ve ikinci dil olarak Almanca, Türkçe, Arapça ve Rusça.

Alan didaktiği eğitiminde, ilgili dersin öğretimi ve öğrenilmesine ilişkin sorular bilimsel olarak ele alınır. Öğrenme süreçleri hangi kuramlarla didaktik açıdan anlamlı biçimde yeniden kurulabilir ve öğrenme durumları ne kadar etkili tasarlanabilir? Özellikle dil didaktiğinde ve dil bilgisi öğretiminde umut verici yeni yaklaşımlar bulunmaktadır. Öğretmenlerin, uygulamadaki zorluklarla, heterojen öğrenme gruplarıyla ve bilimden gelen yeni yaklaşımlarla baş edebilmek için güncel bilimsel bulgulara dayanan sağlam bir kuramsal donanıma ihtiyacı vardır.

Bugünkü öğrenci kitlesi ana dillerini çok farklı düzeylerde konuşmakta ve yazı dili düzeyine güçlükle ulaşmaktadır; anılan diller için hazırlanan ders kitapları ise onların ihtiyaçlarına göre tasarlanmamıştır. Öğretmenler buna rağmen nasıl iyi ders verebilir ve bu grubun çeşitliliğini nasıl gözetebilir? DaF/DaZ, Türkçe, Rusça veya Arapça alan didaktiği eğitiminde öğretmenler alan ve didaktik yetkinliklerini genişletir ve derinleştirir.